Kolejnym naszym celem był Bhakthapur, trzecie miasto w dolinie Kathmandu. Z najlepiej zachowaną starą cześcią, w której nie ma ruchu samochodowo-skuterowego, co sprawia, że jest cicho spokojnie i jakby ładniej. Udało nam się zgubić w labiryncie wąskich uliczek, więc ogladaliśmy tamtejsze cuda w sposób lekko niekonwencjonalny, co jeszcze dodalo uroku calości.

Pojechaliśmy do głównej, katmandzkiej świątyni kremacyjnej położonej nad dopływem Gangesu. Bardzo mocne doświadczenie. Mogliśmy cały rytuał pogrzebowy zobaczyć z przeciwległego brzegu rzeki. Dla niektórych to straszne, obrzydliwe czy przerażające, ale tak naprawdę zupelnie naturalne, normalne i zwykłe, mimo że zupełnie inne (dla nas), jak z człowieka tylko popiół zostaje.

Tak to się dzieje po kolei. 

No i Durbar Squer w Kathmandu! Główny plac miasta z całą masą świątyń i pałaców. Takie trochę inne miejsce niż całe Kathmandu. Ciekawe czy ktoś wpadnie dlaczego zrobiłam sobie fotę właśnie w tym miejscu? Chyba nie ;)

Zobaczyć trzeba. 

Wróciliśmy jeszcze do Kathmandu na kilka dni pouprawiać krajoznawstwo w mieście i jego okolicach. Na pierwszy ogień poszedl Pathan. Drugie po Kathmandu miasto doliny, w zasadzie już wchłonięte przez stolicę. No i się zaczęło zwiedzanie właściwe. Niestety trudno te wszystkie pałace i pagody odróżnić od siebie. No, ale robi wrażenie, robi...

Udało się! Znowu wszyscy w komplecie, trochę inaczej niż planowaliśmy przedostaliśmy się do Pokhary, takiego mega turystycznego kurortu nad jeziorem Phewa. To miało być miejce naszego wypoczynku po trudach górołażenia. No i było: hotel pod palmami z werandą, europejski fullwypas obiad w postaci steka z frytkami, piwo w knajpie z muzyką na żywo i jeszcze kila innych wywczasowych klimatów z rowerowaniem i imprezowaniem na czele. Głównym elementem pokharskiego bytowania miał być wschód słońca z nieziemskim widokiem na całą grupę Annapurny. Wschód był, widok nie bardzo niestety. 

No i dobiegliśmy do Darapani, gdzie spotykają się trasy dwóch trekkingów - zejściowa wokół Manaslu, czyli nasza i wyjściowa wokół Annapurny. Tu zaczyna się cywilizacja. Widać, jak bardzo komercyjne są te najpopularniejsze trekkingi. Wioski składają się z samych hoteli i lodży, w każdej biała pościel i prysznic. Niewiele prawdziwego Nepalu tam zostało, który tak intensywnie podziwialiśmy w dolinie Burhi Ghandhaki. I choć pierwszy zachwyt noclegiem na łóżku i ciepłym prysznicem był jak najbardziej szczery, to potem podobało nam się jakby mniej. Zwłaszcza, że towarzyszyły nam dzikie tłumy turystów podążających pod Annapurnę i niesamowity hałas z budowy drogi jezdnej po przeciwnej stronie doliny. No, nie powaliło nas to. I tak się skończyły nasze górskie spacery. Po dwóch dniach dotarliśmy do miejsca, gdzie można było upchnąć się do samochodu i pojechać na spotkanie z resztą ekipy. 

Ale spojrzeć na ten kawałek i tak warto.

Doszliśmy do Samdo 3800 m n.p.m., ostatniej wioski w górnej części doliny Burhi Ghandhaki, już prawie pod granicą tybetańską. Tu znów miał być aklimatyzacyjny dzień przerwy, a potem właściwe zdobywanie Larke Pass. Niestety okazalo się, że Aga ma objawy choroby wysokogórskiej i jedynym sensownym dla niej rozwiązaniem był powrót. Zatem podzieliliśmy się na pół. Ola, Michał i ja wraz z Ramsingiem i Kamansingiem poszliśmy do góry, reszta zeszła w dół. W takim okrojonym składzie po dwóch dniach w cudnych okolicznościach przyrody zdobyliśmy Larke Pass 5200 m n.p.m! Zaskakująca bardzo była wyjątkowa mizeria śniegowa, raki to sobie tylko podźwigaliśmy bezsensu. Ale jak było pięknie! Jakie góry!

Dzień baaardzo dlugi. Zgodnie stwierdziliśmy, że zdobycie przełęczy to pikuś, zejście do Bimthangu 3800 m n.p.m. to wyzwanie! najbardziej znienawidzona i wyczekana wiosna całej imprezy. Na koniec naszego zdobywania, jako nagroda dodatkowa, były gaje rododenrowe z ostatnimi widokami na białe szczyty.

W Sama Gompie mieliśmy pierwszy nocleg powyżej 3000 m n.p.m. W celu dobrej aklimatyzacji mieliśmy tutaj dzień restu. A że z takim dniem coś miłego zrobić należy, to wymyśliłam, że sobie skoczę do bazy pod Manaslu. Reszta ekipy postanowiła się polenić, więc wybrałam się sama. Nic to, że zaspałam solidnie. No ale mimo to wybrać trzeba się było. A nuż widelec da radę dotrzeć w sensownym czasie. Zatem przy cudnej pogodzie z widokiem na Ducha Gór wystartowałam z Sama 3500 m n.p.m. Trochę mi się nie chciało, więc plener fotograficzny nad jeziorkiem pod lodowcem Manaslu sporo się wydłużył, potem już tylko do góry. Pogoda zbyt łaskawa nie była i się zachmurzyla, ale co tam. W towarzystwie pękającego po lewej mega lodowca Manaslu wlazłam do zamglonej i sennej Base Camp Manaslu 4850 m n.p.m. Dostałam kubek straszliwie słodkiej herbaty, pogadałam chwilę i pomknęłam z powrotem. Całość imprezy 8 godzin. Zmęczyłam się ciut.

Baza zaprasza tu. 

Główna i najładniejsza część naszego człapania miała miejce w dolinie Burhi Ghandaki zlokalizowanej na wschód od masywu Manaslu.Wystartowaliśmy z wysokości 500 m n.p.m., dotarliśmy na 5200 m n.p.m. Zaczynaliśmy w tropikalnych klimatach w otoczeniu bananowców, bambusów i pól ryżowych, a kończyliśmy w surowym krajobrazie wysokogórkim. Były wszystkie piętra roślinne, klimatyczne i krajobrazowe, jaki można spotkać w takich górach, w tej części świata. A prócz przyrody niesamowite wioski, w których czas zatrzymał się kilkaset lat temu i droga, na której toczyło się życie - odbywał się transport. Na ludzkich plecach niesiono wszystko - od koszyków z małymi dziećmi, po sześćdziesięcio kilogramowe zwoje blachy falistej i telewizory. W tym wszytskim my - turyści, trochę od czapy, bo ta trasa jest chyba ostatnim niecywilizowanym trekkingiem, gdzie można sobie jeszcze pooglądać prawdziwy, górski Nepal. Spotkaliśmy tylko trzy grupy i biegaczy, to bardzo mało, ale to też nie sezon - więcej ludzi wędruje tu jesienią.

A krajobraz zmieniał nam się po drodze tak.  

Takie małe zboczenie zawodowe ;) Musiałam himalajskie znakowanie obfotografować. No nie mogłam się powstrzymać - takie foty musiały się pojawić. Znakowaniem zajmują się parki narodowe. W tym rejonie Manaslu i Annapurna. Tabliczki są prawie w każdej wiosce z informacja gdzie się jest, gdzie się docelowo idzie, ile do nastepnej i czasem wysokość. Wyżej, poza wioskami pojawiają się tyczki.

Galeria dla znakarzy.

Dzieciaki są rewelacyjne! Rozbrykane, brudne straszliwie, wyciorane we wszelkim syfie, ale super radosne, puszczone samopas, teoretycznie opiekują się sobą nawzajem i robią co im się żywnie podoba, rozwijając swoje talenty wszelakie. Ani razu nie słyszałam, żeby jakiekolwiek dziecko płakało.

A bieda niesamowita, perspektywy marne, nawet ze zwykłą podstawówka kiepsko...

Mimo to odrobinę uśmiechu udało się uchwycić.

Jak się jedzie w daleki świat, to trzeba od razu miejscowego jedzenia popróbować. Podstawą kuchni nepalskiej jest ryż z soczewicą, czyli dal-bath. Jedzą to na śniadanie, obied i kolację przez cały rok na okragło. My jedliśmy to prawie trzy tygodnie i mieliśmy trochę dość. Dobre, ale ileż można? Na drugim miejscu było Mo:Mo: - coś na kształt pierogów, a jeszcze troche zasmarzanych ziemniaków i pieczone na głębokim tłuszczu somosy i pakora. Wszystko z ulicznych straganików lub gotowane na glinianym piecu. Zamiast chleba ciapaty, czyli zwykłe podpłomyki. A! i jajka sadzone do upadu. Generlanie mało urozmaicone kulinarne klimaty. Na osłode ciężkiego, żywieniowego losu turysty piwo o dumnej nazwie Everest i Gorka. 

Poza tym wszlekie plotki o intensywnych kłopotach żołądkowych w Nepulu i Indiach są nieprawdziwe pod warunkiem, że dość często, profilaktycznie stosuje się odpowiednie lekarstwo ;) 

Do nepalskiej kuchni można zaglądnąć tutaj.

Drugiego dnia pobytu w Kathmandu powędrowaliśmy do górującej nad miastem Świątyni Małp.Trochę buddyjskiej, trochę hinduistycznej, z ogromną, białą stupą na środku, z której groźne oczy Buddy spoglądają na katmandzki świat. No robi wrażenie! A jak jeszcze jakaś małpa w międzyczasie przebiegnie pod nogami albo przeskoczy nad głową wcinając kawałek pomarańczy, to robi się zupełnie irracjonalnie. Mocno wyluzowane podejście do kultu świętości. Ciekawe.

Cóż można napisać o tym mieście? Nadużywanie przymiotników: wspaniały, cudowny, niesamowity jest niezdrowe, zresztą to nie do końca byłaby prawda. Pierwsze wrażenie po wyjściu z lotniska było piorunujące. Choć w sumie już wygląd samego terminala był osobliwy. Potem przejazd przez miasto na Thamel - dzielnicę turystyczną. I próby pierwszych porównań z tym, co się już widziało gdzieś w świecie. Nie da się porównać do niczego! Uderza kolor i chaos wbrew pozorom sprawnie funkcjonującej miejskiej rzeczywistości. Wszystko trąbi, wszystko chce Cię rozjechać, wszyscy chcą Ci wszystko sprzedać. Ale człowiek w tym zamieszaniu, a dokładniej turysta, czuje się zupełnie bezpiecznie i dobrze, jakoś tak bezstresowo. No bo cóż poradzić na wszechobecny, beztroski nieład? Można się tylko do niego dopasować.

Mała próbka tego nieuporządkowanego koloru do podpatrzenia tu.

Prócz gór niesamowitych, pięknych widoków, cudnych miejsc, ważnych zabytków, kosmicznych klimatów i wspanialych ludzi na wyjeździe byliśmy my: Ola, Aga, Michał, Artur, Blondi (szanowny sprawca zamieszania), Ramsing (nasz nepalski superprzewodnik), Kamansing, Ram i Maila (nasi tragarze) oarz ja. Między kolejnymi zachwytami po prostu prowadzilismy sobie zwykłe życie obozowe, czyli jedliśmy, piliśmy, spaliśmy, myliśmy się i robiliśmy różne głupawe rzeczy.

Co jak wygladało zobaczyć można tutaj.

Tu, czyli w rzeczywistości zielonej, czystej, cichej i poukładanej. Znaczy się wróciłam z Nepalu do domu. Prawie miesiąc szwędania się po górach, dolinach i innych fascynujących miejscach wziął się i skończył szczęśliwie, tylko szkoda, że już. Były góry prawdziwie Hamalajami zwane, wioski niesamowite, krajobrazy nieziemskie i ludzie z innej, chyba lepszej planety. Na dokładkę Kathmandu i Delhi. Świat zupełnie inny i piękny.

Opiszę bardziej i pokażę szczegółowo, ale powoli, w odcinkach zapewne.

No to jedziem! I długo nam to zejdzie. Nepal. Z widokiem na Manaslu. Piękne miejsca i wysokie góry. Co będzie? Jak będzie? Będzie dużo chodzenia, dużo patrzenia i dużo myślenia. Opowiem i pokażę, jak wrócę. Już w maju...

No niby wiosna, a zima w końcu przyszła! W końcu! Słońce za oknem, zielona trawa już rośnie, bazie się wykluwają, a w górach leży ponad pół metra świeżutkiego, wymarzonego i wyczekanego przez co poniektórych puchu. Hmm..., a może to nie zima, tylko wiosna właśnie taka niekonwencjonalna, na nowo zdefiniowana w naszych górach? Jakby na sprawę nie spojrzeć w najbliższym czasie będziemy widzami rewelacyjnego pojedynku między srogim, zimnym, silnym a ciepłym, słonecznym i entuzjastycznym, co da zapewne wiele radości tym, którzy znów wywędrują szukać swojego miejsca w górach.
Trzeba zaczerpnąć świeżego powietrza przywianego gdzieś z południa, wystawić twarz do słońca i popatrzeć na góry. To już druga wiosna nowej Gazety Górskiej, zatem przymiotnik „nowa” przestaje pasować do sytuacji. Mam nadzieję, że obecna forma zdołała już do siebie Czytelników przekonać i przyzwyczaić. Chodzenie po górach wychodzi nam całkiem nieźle, są kolejne, coraz wyższe pomysły – w pisaniu o górach cały czas się rozkręcamy. Jak to wychodzi w tej odsłonie? Zobaczcie sami! Już po raz piąty. Tym razem spotkanie trochę na ludowo, trochę językowe i literackie, a i cykl sudecki zaczynamy.
Zatem niech to będzie górska pobudka dla tych, co w zimowy letarg zapadli i od gór abstynencje w tym czasie zachowali, a dla tych, którzy sezonu górskiego nigdy nie kończą i nie zaczynają, niech to będzie zastrzyk energii do kolejnych działań wysoko nad poziomem morza.
Aha! Wiosna w klasycznej postaci walkę wygrała!
W górach też!